Để xuất khẩu hàng nông sản, thủy hải sản vào thị trường Trung Quốc một cách ổn định và bền vững, doanh nghiệp Việt Nam cần chuẩn bị đồng bộ nhiều yếu tố ngay từ khâu sản xuất.

Tuân thủ đầy đủ các yêu cầu pháp lý của Trung Quốc

Một trong những yêu cầu quan trọng đầu tiên là đăng ký doanh nghiệp sản xuất với Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC). Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp nước ngoài xuất khẩu thực phẩm vào Trung Quốc phải được cấp mã GACC thông qua hệ thống CIFER. Đây là điều kiện pháp lý bắt buộc, áp dụng cho cả nông sản và thủy hải sản, không phân biệt hình thức xuất khẩu chính ngạch hay tiểu ngạch.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần tuân thủ các quy định liên quan đến SPS (vệ sinh và kiểm dịch động thực vật), bao gồm kiểm soát mối nguy an toàn thực phẩm, kiểm dịch, kiểm soát dư lượng và các yêu cầu kỹ thuật khác do phía Trung Quốc ban hành.

Chuẩn hóa vùng nguyên liệu và cơ sở sản xuất

Đối với nông sản, việc xuất khẩu sang Trung Quốc đòi hỏi doanh nghiệp phải quản lý tốt vùng trồng, cơ sở sơ chế và đóng gói, đảm bảo đáp ứng các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, phòng trừ dịch hại và an toàn thực phẩm. Với thủy hải sản, doanh nghiệp cần đảm bảo cơ sở nuôi trồng, khai thác và chế biến đáp ứng các điều kiện về vệ sinh, kiểm soát chất lượng và an toàn thực phẩm.

Việc chuẩn hóa ngay từ đầu không chỉ phục vụ cho yêu cầu đăng ký GACC, mà còn giúp doanh nghiệp chủ động hơn khi phía Trung Quốc tăng cường kiểm tra, giám sát tại cửa khẩu.

Xác định đúng nhóm hàng và quy trình đăng ký

Một yếu tố then chốt khác là xác định đúng nhóm hàng hóa để lựa chọn quy trình đăng ký phù hợp. Tùy thuộc vào bản chất sản phẩm, doanh nghiệp có thể phải thực hiện đăng ký thông qua:

• Cục Bảo vệ Thực vật đối với nông sản và thực phẩm có nguồn gốc thực vật

• NAFIQAD đối với thủy hải sản

• Cục Thú y đối với sản phẩm có nguồn gốc động vật trên cạn

Việc xác định sai nhóm hàng hoặc nộp hồ sơ sai đầu mối có thể dẫn đến hồ sơ bị trả lại hoặc kéo dài thời gian xử lý, ảnh hưởng đến kế hoạch xuất khẩu.

Hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật và hệ thống quản lý an toàn thực phẩm

Doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ kỹ thuật, bao gồm mô tả quy trình sản xuất, kiểm soát mối nguy, sơ đồ nhà xưởng, danh mục sản phẩm và các tài liệu liên quan. Các hệ thống quản lý an toàn thực phẩm như HACCP hoặc ISO 22000 không phải là điều kiện thay thế cho GACC, nhưng đóng vai trò hỗ trợ quan trọng trong việc chứng minh năng lực kiểm soát an toàn thực phẩm của doanh nghiệp.

Chủ động theo dõi và cập nhật quy định

Chính sách nhập khẩu của Trung Quốc có thể được điều chỉnh theo từng giai đoạn và từng nhóm hàng. Do đó, doanh nghiệp cần chủ động theo dõi các quy định mới, cập nhật kịp thời các yêu cầu của GACC, cũng như thực hiện đầy đủ nghĩa vụ duy trì, gia hạn và cập nhật thông tin sau khi đã được cấp mã GACC.

Vai trò của đơn vị tư vấn trong quá trình xuất khẩu

Trong bối cảnh quy định ngày càng phức tạp, vai trò của đơn vị tư vấn chuyên môn ngày càng trở nên quan trọng. Các đơn vị tư vấn có thể hỗ trợ doanh nghiệp:

• Phân tích và xác định đúng nhóm hàng, quy trình đăng ký

• Hướng dẫn chuẩn hóa hồ sơ theo yêu cầu của phía Trung Quốc

• Hỗ trợ làm việc với các cơ quan đầu mối tại Việt Nam

• Giảm rủi ro hồ sơ bị trả hoặc kéo dài thời gian xử lý

Theo đại diện Công ty TNHH Chứng nhận Quốc tế HETEC (HETEC CERT), việc chuẩn bị hồ sơ xuất khẩu sang Trung Quốc cần được nhìn nhận như một quá trình dài hạn, không chỉ dừng ở việc hoàn tất thủ tục ban đầu mà còn bao gồm duy trì tuân thủ trong suốt quá trình sản xuất và xuất khẩu.

Hướng tới xuất khẩu bền vững vào thị trường Trung Quốc

Có thể thấy, để xuất khẩu nông sản, thủy hải sản vào thị trường Trung Quốc, doanh nghiệp Việt Nam không chỉ cần đáp ứng các thủ tục hành chính, mà còn phải nâng cao năng lực quản lý, kiểm soát chất lượng và tuân thủ pháp lý. Việc chủ động chuẩn bị, kết hợp với sự hỗ trợ của các đơn vị tư vấn chuyên môn như HETEC CERT, sẽ giúp doanh nghiệp giảm rủi ro, nâng cao tính ổn định và từng bước xây dựng hoạt động xuất khẩu bền vững vào thị trường Trung Quốc.