Một trong những nội dung nổi bật của ISO 14001:2026 là việc chính thức lồng ghép yếu tố biến đổi khí hậu vào quá trình phân tích bối cảnh tổ chức. Theo đó, tổ chức phải xác định và xem xét các rủi ro, cơ hội liên quan đến biến đổi khí hậu có thể ảnh hưởng đến mục tiêu, hoạt động và hiệu lực của hệ thống quản lý môi trường. Đây là điểm mở rộng đáng kể so với phiên bản 2015, vốn chưa đề cập rõ ràng đến nội dung này.
Bên cạnh đó, tư duy vòng đời tiếp tục được làm rõ và mở rộng. ISO 14001:2026 yêu cầu tổ chức xem xét tác động môi trường của sản phẩm và dịch vụ không chỉ trong phạm vi hoạt động trực tiếp, mà còn trong các giai đoạn liên quan như cung ứng nguyên vật liệu, vận chuyển, sử dụng và xử lý sau khi kết thúc vòng đời. Điều này giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn các tác động môi trường gián tiếp, phù hợp với xu hướng quản lý bền vững trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Phiên bản mới cũng tăng cường yêu cầu đối với chuỗi cung ứng và các hoạt động thuê ngoài. Tổ chức phải xác định mức độ ảnh hưởng và khả năng kiểm soát đối với các bên cung cấp, nhà thầu, đối tác, từ đó thiết lập các biện pháp quản lý môi trường phù hợp. So với ISO 14001:2015, nội dung này được quy định rõ ràng và có tính hệ thống hơn.
Ngoài ra, quản lý sự thay đổi là một điểm được nhấn mạnh trong ISO 14001:2026. Mọi thay đổi liên quan đến công nghệ, quy trình, điều kiện vận hành hoặc tổ chức có khả năng tác động đến môi trường đều phải được xem xét, đánh giá và kiểm soát nhằm bảo đảm hệ thống quản lý môi trường duy trì hiệu lực.
Vai trò của lãnh đạo cấp cao tiếp tục được củng cố, với yêu cầu rõ hơn về trách nhiệm giải trình và việc tích hợp mục tiêu môi trường vào định hướng chiến lược của tổ chức. Lãnh đạo không chỉ cam kết về chính sách mà còn phải bảo đảm hệ thống quản lý môi trường tạo ra kết quả thực chất.
Mặc dù có nhiều nội dung được bổ sung và làm rõ, ISO 14001:2026 vẫn giữ nguyên cấu trúc cấp cao (High Level Structure), bảo đảm khả năng tích hợp với các tiêu chuẩn quản lý khác như ISO 9001 và ISO 45001. Các chuyên gia đánh giá, những thay đổi trong phiên bản mới mang tính cập nhật và tăng cường hiệu lực, không làm thay đổi căn bản mô hình hệ thống quản lý môi trường đang được áp dụng.
Theo HTCE (TH)